EDUKACJA, INTEGRACJA, ŚRODOWISKO – PONAD WSZYSTKO! PROJEKT REALIZOWANY W RAMACH ERASMUS PLUS MOBILNOŚĆ KADRY EDUKACJI SZKOLNEJ - AKCJA K1

W sierpniu 2022 r. sześciu nauczycieli naszej szkoły realizowało kolejną i już ostatnią część projektu „Edukacja, Integracja, Środowisko – ponad wszystko!” w ramach  Erasmus plus – mobilność szkolnych kadr edukacji szkolnej. Tym razem miejscem naszej mobilności była portugalska wyspa Sao Miguel. W przedsięwzięciu podzielonym na dwa szkolenia uczestniczyło 6 nauczycieli.

SZKOLENIE „TERAPIA PRZEZ SZTUKĘ – KREATYWNE METODY W ARTETERAPII”

GRUPA PIERWSZA: MAŁGORZATA WÓJCIK, KRZYSZTOF PACZYŃSKI, EWA DEMCZUK

Pierwsze szkolenie

miało na celu wprowadzić nauczycieli specjalistów pracujących z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi do arteterapii oraz metod wykorzystywanych na zajęciach pozaformalnych i specjalistycznych z uczniami ze SPE. Organizator szkolenia rozszerzył program kursu o dodatkowe treści z zakresu estetoterapii – terapii w kontakcie z pięknem natury. Parki krajobrazowe wyspy Sao Miguel, wyjątkowa przyroda i bliskość oceanu tworzyły wyjątkowy klimat do realizacji proponowanych treści. Szkolenie realizowane było w formie stacjonarnej – w sali konferencyjnej hotelu oraz mobilnej – w naturalnych przestrzeniach krajobrazowych i przyrodniczych wyspy Sao Miguel.

PROGRAM: „TERAPIA PRZEZ SZTUKĘ – KREATYWNE METODY W ARTETERAPII”

PIERWSZY DZIEŃ 13/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Prezentacja kursu i uczestników

Burza mózgów i budowanie zespołu. Malarstwo intuicyjne w zespole.

Kluczowe kompetencje i umiejętności na miarę XXI wieku: interaktywne wprowadzenie.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

Tego dnia udaliśmy się do fabryki ananasów Arruda. Przekonaliśmy się na własne oczy, jak są uprawiane azorskie ananasy – ponoć najsłodsze na świecie. Była też możliwość degustacji likieru przygotowywanego na bazie tych owoców.

Resztę dnia spędziliśmy w Furnas – wulkanicznym sercu São Miguel. Furnas to miejsce, w którym można poczuć, że Azory to wyspy wulkaniczne. Zobaczyliśmy puste lub wypełnione wrzącą wodą kaldery i pachnące siarką fumorole.  Spróbowaliśmy tradycyjnej portugalskiej potrawy mięsnej cozido à portuguesa – tutaj przygotowywanej w gorącej wulkanicznej ziemi, w wersji cozido das Furnas.

Fot.W gorących kopcach gotuje się Cozido à portuguesa – potrawa z różnych gatunków mięs, kaszanki, kiełbasy i warzyw. Prażenie w specjalnych kociołkach trwa od 6 do 8 godzin. Była też możliwość zakupienia i skosztowania lokalnie wypiekanych chlebków bolo lêvedo.

Fot. Gotowa potrawa z wulkanicznych kopców – Cozido à portuguesa

Na koniec zwiedzaliśmy po ponad dwusetletnim parku Terra Nostra wśród gorących źródeł chętni skorzystali kąpieli.

Fot. W parku Terra Nostra

Fot. Kąpiel w przesyconym siarką kąpielisku. Temperatura wody ok 35 stopni C.

Kontekst edukacyjny: Integracja zespołu. Spacer edukacyjny jako narzędzie integracji. Doskonalenie komunikacji w języku angielskim. Poznawanie dziedzictwa naturalnego Europy. Wykorzystanie mapy cyfrowej terenu (ICT).

DRUGI DZIEŃ 14/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Międzynarodowe i unijne strategie oraz polityka związana z kształceniem i terapią osób niepełnosprawnych w praktyce. Spacer terapeutyczny.

Koncentracja na celach, metodologiach, warunkach i najlepszych praktykach państw UE

Zapoznanie się z zasadami, technikami, wskazówkami i narzędziami dotyczącymi skutecznego planowania procesu terapeutycznego.

Przyczyny zachowań agresywnych i autodestrukcyjnych. Dysfunkcja rodziny i jej skutki – prezentacja multimedialna. Film.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

Popołudnie rozpoczęliśmy od wizyty nad wyjątkowym azorskim jeziorem Lagoa do Fogo oraz szlaku trekkingowego, który zaprowadzi nas nad jeden z najpiękniejszych wodospadów na wyspie – Salto do Cabrito.

Fot. Droga do wodospadu biegła wśród skał i przepaści.

Fot. Po wędrówce pełnej skalnych pułapek i przepaści chwila relaksu w chłodnej wodzie. Prawdziwe SPA z hydromasażem.

Następnie wybraliśmy się do jedynych w Europie plantacji herbaty i fabryki herbaty Gorreana, działających od 1883 r. Przy fabryce działa mały bar, więc chętni mogli zamówić sobie przekąskę i filiżankę tego pysznego napoju.

Fot. Rodzinna plantacja herbaty obejmuje wiele hektarów.

Udaliśmy się też na położony na północnym wybrzeżu punkt widokowy Miradouro de Sta. Iria, z którego znakomicie widać było północną część wyspy.

Fot. Pogoda na Azorach bywa kapryśna. Jezioro Lagoa do Fogo ukryło się we mgle.

Fot. Wszyscy razem w Erasmusie! W środku nasza znakomita trenerka i przewodniczka po Azorach Milena.

Kontekst edukacyjny: Produkcja ekologicznej żywności. Wartości odżywcze zielonej i czarnej herbaty. Zasady zdrowego odżywiania. Warsztaty z zielarzem, producentem herbaty ekologicznej. Doskonalenie komunikacji w języku angielskim. Wybrane zwroty i wyrażenia w j. portugalskim.

TRZECI DZIEŃ 15/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Outdoor learning w terapii. Zajęcia pozaformalne w edukacji specjalnej

Talasoterapia i relaksacja – warsztat outdoor nad brzegiem oceanu. Relaksacja.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

Po zajęciach w Sali konferencyjnej wypłynęliśy na wycieczkę pontonem w towarzystwie oceanografa na oglądanie wielorybów i delfinów w ich naturalnym środowisku. Mieliśmy szczęście zobaczyć zobaczyć humbaka i stada delfinów szarych.

Fot. Tym pontonem wyruszyliśmy na szerokie wody oceanu.

Fot. Dopisało nam szczęście, po drodze mijamy liczne stada delfinów. Spotkaliśmy również kaszalota zanurzającego się w oceanie.

Fot. Ogon skierowany ku górze świadczy o głębokim zanurzaniu się ssaka. Wieloryb wynurzy się po ok. 45 minutach.

Fot. Liczne stada delfinów towarzyszyły naszej wyprawie przez długi czas.

Fot. Na Atlantyku mieliśmy szczęście spotkać unikatowe burzyki w swoim naturalnym środowisku. To duże ptaki wędrowne.  Gnieżdżą się na morskich wybrzeżach, poza sezonem lęgowym przebywają na pełnym morzu. Składają tylko jedno jajo w roku w miesiącu grudniu.  

Po południu wybraliśmy się do Caldeira Velha. To park stanowiący fragment rezerwatu biosfery, uznany za pomnik przyrody. Zanurzaliśmy się wśród intensywnej zieleni i podziwialiśmy rodzimą i egzotyczną roślinność. Dla chętnych była kąpiel w otoczonych bujną roślinnością basenach termalnych.

Fot. Wspaniała egzotyczna roślinność Azorów

Fot. Temperatura wody 39 stopni C.

Kontekst edukacyjny: Spotkanie z oceanografem. Poznanie życia delfinów i wielorybów w naturalnym środowisku oceanu. Talasoterapia – nauka relaksacji nad brzegiem oceanu. Hydroterapia – usuwanie napięć i stresu w gorących kąpieliskach siarkowych.

CZWARTY DZIEŃ 16/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

 Pielęgnowanie i rozwijanie umiejętności społecznych i postaw proekologicznych wśród uczniów ze SPE . Fototerapia. Biblioterapia. Choreoterapia.

Baśnioterapia – . Azorskie baśnie i legendy. Sete Cidades – wulkaniczne jeziora o dwóch kolorach, owiane romantyczną legendą o królewnie i pasterzu. Terapeutyczne wartości literatury.

Fototerapia – w poszukiwaniu piękna z aparatem fotograficznym lub smartfonem. Ponta da Ferraria. Fotografia artystyczna najpiękniejszych miejsc Azorów. Plener fotograficzny w charakterystycznej dla Azorów strukturze geologiczna, gdzie w wyniku erupcji utworzył się płaski fragment lądu na wysokim wybrzeżu. 

Biodanza – taniec życia wg Benito del Toro.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

Tego dnia wybraliśmy się szlakiem trekkingowym na wycieczkę do Sete Cidades – wulkanicznego jeziora o dwóch kolorach, owianego romantyczną legendą o królewnie i pasterzu.

Fot. Na szlaku trekkingowym

Fot. Sete Cidades – wulkaniczne jezioro o dwóch kolorach

Następnie  wybraliśmy się na Ponta da Ferraria. To lawowa fajã – charakterystyczna dla Azorów struktura geologiczna, gdzie w wyniku erupcji utworzył się płaski fragment lądu na wysokim wybrzeżu.

Fot. Ponta da Ferraria

Fot. Wulkaniczne niecki z ciepłą wodą, zachęcają do kąpieli.

Ponta da Ferraria jest znanym miejscem kąpieli oceanicznych. Tutaj bowiem, bezpośrednio do naturalnych basenów skalnych, wypływa woda z gorącego źródła. Jej działanie można odczuć podczas odpływu, kiedy stan wody jest niższy.

 

Kontekst edukacyjny: nauka podstaw fototerapii i choreoterapii. Wykorzystanie naturalnych przestrzeni wyspy do warsztatów fotograficznych. Obróbka cyfrowa zdjęć I Pic Stitch Collage Editor, LaLaLab photo printin oraz i filmów w programach iMoovie. Tworzenie historii ze zdjęć (story telling). Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych w j. angielskim. Poznawanie zjawisk geologicznych i charakterystycznych dla Azorów.

PIĄTY DZIEŃ 17/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Silwoterapia – kąpiele leśne. Warsztat outdoor learning. Warsztat z udziałem pracownika naukowego Instytutu IP Azores Natura.

Doświadczenia płynące z wielozmysłowego kontaktu z fauną i florą lasu. Wykorzystanie naturalnych przestrzeni do terapii.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

Tego dnia udaliśmy się na północny wschód wyspy, do Nordeste. To miejsce znane z korytarzy hortensji i azalii oraz z zachwycających krajobrazów. Zatrzymaliśmy się w najpiękniejszych punktach widokowych, by podziwiać lokalną przyrodę.

Fot. Hortensje na stałe wpisały się w azorski krajobraz.

Fot. Chętnie fotografujemy się na tle malowniczych hortensji.

Fot. Ozdobne krzewy hortensji porastają leśne polany, zbocza gór i turystyczne szlaki. Są po prostu wszędzie!

Wybraliśmy się też na 2-godzinny spacer z lokalnym przewodnikiem po jedynym na świecie obszarze występowania gila azorskiego.

Fot. Jedynym miejscem występowania gila azorskiego są lasy wawrzynowe, objęte ścisłą ochroną na wyspie.

Po obiedzie spędziliśmy czas na spokojnym spacerze po parku naturalnym Ribeira dos Caldeirões.

Wodospady, endemiczne gatunki roślin i urocze ścieżki wśród zieleni – sylwoterapia – można było się poczuć jak w rajskim ogrodzie.

Kontekst edukacyjny: Chromaterapia i sylwoterapia. Poznanie znaczenia dla zdrowia psychicznego naturalnych kolorów i „kąpieli leśnych”. Uspokajający wpływ zieleni. Poszukiwanie koloru w naturze. Spotkanie z przyrodnikiem – pracownikiem instytutu przyrodniczego IP Azores Natura. Zapoznanie się z budową lasu wawrzynowego i roślinnością endemiczną Azorów. Tropienie siedlisk unikatowego gatunku ptaka żyjącego w lasach wawrzynowych – gila azorskiego. Doskonalenie komunikacji w j. angielskim.

SZÓSTY DZIEŃ 18/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Osobiste środowisko uczenia się dzieci i młodzieży ze SPE. Zrozumienie trudności w uczeniu się. Innowacyjne podejścia do zarządzania klasą inkluzyjną. Niepełnosprawni umysłowo, autystyczni i uzdolnieni uczniowie. Muzykoterapia. Poznanie zasad biodanzy – tańca terapeutycznego.  Zajęcia integracyjne i networkingowe. Warsztat z malarstwa intuicyjnego. Przygotowanie landartu – praca w międzynarodowych grupach.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

Hortiterapia – w ogrodach Miradouro Da Ponta Dosossego. Rozpoznawanie gatunków roślin ozdobnych hodowanych w ogrodach i dziko rosnących.

Praktyczne warsztaty metod pozaformalnych zewnętrznych i wewnętrznych, obejmujące różne tematy i rozwijające kilka kompetencji: energetyzowanie i budowanie zespołu, relaksacja, narzędzia edukacji ekologicznej. Opracowanie programu edukacyjnego zajęć formalnych lub nieformalnych z grupą integracyjną z wykorzystaniem poznanych metod i narzędzi. Praca w grupach.

Kontekst edukacyjny: Wykorzystanie naturalnych przestrzeni do nauki i relaksacji. Współpraca i komunikacja w zespole międzynarodowym. Opracowanie programu innowacji metodycznej dla klasy inkluzyjnej.

SIÓDMY DZIEŃ 19/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Prezentacja wyników. Sesja zamykająca. Multimedialna prezentacja filmów i zdjęć. Narzędzia online do współpracy w projektach związanych ze sztuką i kulturą, e-Twinning, School Education Gateway. Panel dyskusyjny.

Prezentacja platform SEG i eTwinning oraz narzędzi internetowych do przyszłej współpracy

Ocena i certyfikacja uczestników.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne. Czas wolny. Spacer po Ponta Delgada. Zakup pamiątek.

Terapeutyczny taniec oraz słuchanie muzyki Fado. Koncert na rynku Ponta Delgada.

Kontekst edukacyjny: pomysły na rozpowszechnianie i wdrażanie nowych strategii edukacji włączającej z uwzględnieniem szeroko pojętej edukacji ekologicznej.

SZKOLENIE – GRUPA DRUGA: RENATA GONDKO, ALICJA KOŁODZIEJCZYK, KATARZYNA DUSIK-SZLÓSARCZYK

„UMYSŁY PRZYSZŁOŚCI – NOWE STRATEGIE W EDUKACJI WŁĄCZAJĄCEJ”

Drugie szkolenie .„Umysły przyszłości – nowe strategie w edukacji włączającej”  skupione było na innowacyjnych strategiach równego dostępu do nauki i włączania wszystkich uczniów do edukacji. Szkolenie dotyczące edukacji włączającej było realizowane w sali konferencyjnej hotelu, a także w instytucie przyrodniczym, rezerwatach przyrody i parkach krajobrazowych. Nie zabrakło również warsztatów o charakterze przyrodniczo-badawczym  w naturalnych przestrzeniach wyspy Sao Miguel. Prezentowane metody i techniki nauczania inkluzyjnego  zakładały zaangażowane uczestnictwo wszystkich uczniów w eko-edukację i  projekty ochrony przyrody. Ideą przewodnią kursu był szacunek do dziedzictwa naturalnego. Jak wskazują liczne badania i obserwacje to różnorodność natury zaspakaja podstawowe potrzeby edukacyjne i wzbogaca życie człowieka, a przez to pozbawia pewnych ograniczeń, które odróżniają niektórych od innych. 

Jest to podejście zgodne z głównym celem edukacji włączającej który podkreśla  konieczność udostępnienia całego systemu edukacji, w taki sposób, aby nauczyciele i uczniowie  mieli szansę przyjąć wyzwania płynące z różnorodności świata oraz czerpać z nich korzyści. Trenerzy podkreślali fakt, że włączanie nauczycieli i uczniów do działań proekologicznych tzw. Eko-edukacji jest szansą na zmniejszenie wykluczenia z edukacji, a nauczanie w szkołach szacunku dla przyrody i jej różnorodności jest najważniejszym krokiem do zaangażowania społeczeństwa do równego traktowania wszystkich istot żywych oraz wspólnych działań na rzecz ich rozwoju. Takie podejście okazało się zgodne z głównymi celami naszego projektu, który określają trzy kluczowe pojęcia: EDUKACJA – ukierunkowana na rozwijanie i doskonalenie

kompetencji kluczowych i metodyki pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, INTEGRACJA – organizacja wspólnego kształcenia dzieci i młodzieży zdrowych z dziećmi i młodzieżą o specjalnych potrzebach edukacyjnych (SPE) oraz ŚRODOWISKO – działania proekologiczne, prozdrowotne i ochrona przyrody.

PROGRAM KURSU – „UMYSŁY PRZYSZŁOŚCI – NOWE STRATEGIE W EDUKACJI WŁACZAJĄCEJ”

PIERWSZY DZIEŃ  13/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Wprowadzenie do kursu i zajęć – omówienie programu zajęć.

Wzajemne poznawanie się uczestników.  Lodołamacze.

Edukacja inkluzyjna w kraju uczestników. Prezentacje szkół uczestników.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • fabryka ananasów Arruda.
  • Furnas – wulkaniczne serce São Miguel.
  • Terra Nostra – gorące źródła

Kontekst edukacyjny: Integracja zespołu. Spacer edukacyjny jako narzędzie integracji. Doskonalenie komunikacji w języku angielskim. Poznawanie dziedzictwa naturalnego Europy. Wykorzystanie mapy cyfrowej terenu (ICT)

DRUGI DZIEŃ  14/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Eko-edukacja w klasie inkluzyjnej – ekologiczny zrównoważony rozwój.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • azorskie jezioro Lagoa do Fogo oraz szlak trekkingowy, wodospad– Salto do Cabrito
  • plantacja herbaty i fabryka herbaty Gorreana
  • punkt widokowy Miradouro de Sta. Iria

Kontekst edukacyjny: Produkcja ekologicznej żywności. Wartości odżywcze zielonej i czarnej herbaty. Zasady zdrowego odżywiania. Warsztaty z zielarzem, producentem herbaty ekologicznej. Doskonalenie komunikacji w języku angielskim. Wybrane zwroty i wyrażenia w j. portugalskim.

 

TRZECI DZIEŃ   15/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

  1. Inkluzyjna klasa
  2. Edukacja włączająca i szkoła: przegląd różnic, które mogą występować w klasie.
  3. Sposoby na integrację uczniów z przyrodą.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • wycieczka pontonem w towarzystwie oceanografa na oglądanie wielorybów i delfinów w ich naturalnym środowisku.
  • Caldeira velha. To park stanowiący fragment rezerwatu biosfery, uznany za pomnik przyrody.

Kontekst edukacyjny: Spotkanie z oceanografem. Poznanie życia delfinów i wielorybów w naturalnym środowisku oceanu. Talasoterapia – nauka relaksacji nad brzegiem oceanu. Hydroterapia – usuwanie napięć i stresu w gorących kąpieliskach siarkowych.

 

CZWARTY DZIEŃ  16/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

ICT jako pozytywny zasób: jak wdrażać narzędzia ICT w celu podniesienia świadomości na temat różnorodności i budowania bardziej integracyjnego środowiska uczenia się – tworzenie filmów wideo, cyfrowa obróbka zdjęć, platformy edukacyjne.

Fototerapia – w poszukiwaniu piękna z aparatem fotograficznym lub smartfonem.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • wycieczka do Sete Cidades – wulkanicznego jeziora o dwóch kolorach, owianego romantyczną legendą o królewnie i pasterzu
  • Ponta da Ferraria. To lawowa fajã – charakterystyczna dla Azorów struktura geologiczna, gdzie w wyniku erupcji utworzył się płaski fragment lądu na wysokim wybrzeżu.

Kontekst edukacyjny: nauka podstaw fototerapii. Wykorzystanie naturalnych przestrzeni wyspy do warsztatów fotograficznych. Obróbka cyfrowa zdjęć I Pic Stitch Collage Editor, LaLaLab photo printin oraz i filmów w programach iMoovie. Tworzenie historii ze zdjęć (story telling). Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych w j. angielskim. Poznawanie zjawisk geologicznych i charakterystycznych dla Azorów.

 

PIĄTY DZIEŃ 17/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Wykorzystanie kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego w edukacji włączającej. Różnice między uczeniem się formalnym, pozaformalnym i nieformalnym. Uznawanie uczenia się pozaformalnego i nieformalnego.

Jak szanować i wykorzystywać potrzeby i umiejętności wszystkich uczniów. 10 najlepszych nieformalnych metod uczenia się, które wzmacniają aktywny udział uczniów.

Koncepcja równości na lekcji. możliwość uczenia się i odnoszenia sukcesów w szkole i życiu, niezależnie od ich szczególnej kondycji emocjonalnej, fizycznej i społecznej.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • północny wschód wyspy, do Nordeste.
  • Nauka outdoor w lasach wawrzynowych. 2-godzinny spacer z lokalnym przewodnikiem po jedynym na świecie obszarze występowania gila azorskiego.
  • Zajęcia w parku naturalnym Ribeira dos Caldeirões. Wodospady, endemiczne gatunki roślin i urocze ścieżki wśród zieleni – można się poczuć jak w rajskim ogrodzie.

Kontekst edukacyjny: Chromaterapia i sylwoterapia. Poznanie znaczenia dla zdrowia psychicznego naturalnych kolorów i „kąpieli leśnych”. Uspokajający wpływ zieleni. Poszukiwanie koloru w naturze. Spotkanie z przyrodnikiem – pracownikiem instytutu przyrodniczego IP Azores Natura. Zapoznanie się z budową lasu wawrzynowego i roślinnością endemiczną Azorów. Tropienie siedlisk unikatowego gatunku ptaka żyjącego w lasach wawrzynowych – gila azorskiego. Doskonalenie komunikacji w j. angielskim.

 

SZÓSTY DZIEŃ 18/08/2022

8.00– 13.00. Zajęcia stacjonarne

Zrównoważona bioróżnorodność w przyrodzie.

Pojęcie „różnorodności” i wartości potrzebne do zrozumienia i radzenia sobie z tą różnorodnością.

Różnorodność i wielokulturowość w społeczeństwie. 

Zrozumienie i zarządzanie wielokulturową klasą. Jak podejść do uczniów z ideami dyskryminacji i mniejszości, podnosząc ich świadomość międzykulturową.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • Praktyczne warsztaty metod pozaformalnych zewnętrznych i wewnętrznych, obejmujące różne tematy i rozwijające kilka kompetencji: energetyzowanie i budowanie zespołu, relaksacja, narzędzia edukacji ekologicznej.
  • Hortiterapia – w ogrodach Miradouro Da Ponta Dosossego
  • Opracowanie programu edukacyjnego realizowanego w ramach zajęć formalnych lub nieformalnych z grupą integracyjną. Praca w grupach.

Kontekst edukacyjny: Wykorzystanie naturalnych przestrzeni do nauki i relaksacji. Hortiterapia – w ogrodach Miradouro Da Ponta Dosossego. Rozpoznawanie gatunków roślin ozdobnych hodowanych w ogrodach i dziko rosnących. Współpraca i komunikacja w zespole międzynarodowym.

 

SIÓDMY DZIEŃ 19/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Szkoła przyszłości: dowiedz się, jak promować projekty międzynarodowe i włączać klasę do europejskich działań edukacyjnych;

Nawiązywanie międzynarodowych relacji – wspólne pomysły projektowe. E-Twinning, partnerstwo szkół.

Ocena kursu, certyfikaty.

Kontekst edukacyjny: pomysły na rozpowszechnianie i wdrażanie nowych strategii edukacji włączającej z uwzględnieniem szeroko pojętej edukacji ekologicznej.

ERASMUS PLUS

SZKOLENIE „UMYSŁY PRZYSZŁOŚCI – NOWE STRATEGIE W EDUKACJI WŁĄCZAJĄCEJ”

GRUPA DRUGA: RENATA GONDKO, ALICJA KOŁODZIEJCZYK, KATARZYNA DUSIK-SZLÓSARCZYK

Drugie szkolenie .„Umysły przyszłości – nowe strategie w edukacji włączającej”  skupione było na innowacyjnych strategiach równego dostępu do nauki i włączania wszystkich uczniów do edukacji. Szkolenie dotyczące edukacji włączającej było realizowane w sali konferencyjnej hotelu, a także w instytucie przyrodniczym, rezerwatach przyrody i parkach krajobrazowych. Nie zabrakło również warsztatów o charakterze przyrodniczo-badawczym  w naturalnych przestrzeniach wyspy São Miguel. Prezentowane metody i techniki nauczania inkluzyjnego zakładały zaangażowane uczestnictwo wszystkich uczniów w eko-edukację i  projekty ochrony przyrody. Ideą przewodnią kursu był szacunek do dziedzictwa naturalnego. Jak wskazują liczne badania i obserwacje to różnorodność natury zaspakaja podstawowe potrzeby edukacyjne i wzbogaca życie człowieka, a przez to pozbawia pewnych ograniczeń, które odróżniają niektórych od innych. 

Jest to podejście zgodne z głównym celem edukacji włączającej, który podkreśla  konieczność udostępnienia całego systemu edukacji, w taki sposób, aby nauczyciele i uczniowie  mieli szansę przyjąć wyzwania płynące z różnorodności świata oraz czerpać z nich korzyści. Trenerzy podkreślali fakt, że włączanie nauczycieli i uczniów do działań proekologicznych tzw. Eko-edukacji jest szansą na zmniejszenie wykluczenia z edukacji, a nauczanie
w szkołach szacunku dla przyrody i jej różnorodności jest najważniejszym krokiem do zaangażowania społeczeństwa do równego traktowania wszystkich istot żywych oraz wspólnych działań na rzecz ich rozwoju. Takie podejście okazało się zgodne z głównymi celami naszego projektu, który określają trzy kluczowe pojęcia: EDUKACJA – ukierunkowana na rozwijanie i doskonalenie kompetencji kluczowych i metodyki pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, INTEGRACJA – organizacja wspólnego kształcenia dzieci i młodzieży zdrowych z dziećmi i młodzieżą o specjalnych potrzebach edukacyjnych (SPE) oraz ŚRODOWISKO – działania proekologiczne, prozdrowotne i ochrona przyrody.

PROGRAM KURSU – „UMYSŁY PRZYSZŁOŚCI – NOWE STRATEGIE W EDUKACJI WŁĄCZAJĄCEJ”

PIERWSZY DZIEŃ  13/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Wprowadzenie do kursu i zajęć – omówienie programu zajęć.

Wzajemne poznawanie się uczestników.  Lodołamacze.

Edukacja inkluzyjna w kraju uczestników. Prezentacje szkół uczestników.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • fabryka ananasów Arruda.
  • Furnas – wulkaniczne serce São Miguel.
  • Terra Nostra – gorące źródła

Ananasy rosną i dojrzewają w szklarniach.

Azorskie ananasy są znacznie mniejsze, mają krótsze pióropusze z liści, a dojrzałe owoce urzekają zapachem i słodyczą.

Na plantacji ananasów Arruda poznaliśmy skomplikowany i długotrwały proces uprawy ananasów odmiany Cayenne. W czasie wizyty spacerowaliśmy od szklarni do szklarni zaglądając do wnętrz, przyglądając się z bliska roślinom i owocom w różnym stadium wzrostu. Poznaliśmy również sposób pozyskiwania wody do podlewania z deszczówki.

W wulkanicznym kompleksie Recinto das Caldeiras oglądaliśmy wtórną działalność wulkanu Furnas w postaci siarkowych wyziewów ( fumaroli ), gorących źródeł ( gejzerów), buchających parą wodną , a także bulgoczących, błotnych kałuż.

Wydobywającą się spod ziemi parę wodną i siarkowodór obserwowaliśmy również podczas wędrówek przez egzotyczny las.

Spacerując po ponad 200-letnim parku Terra Nostra zachwycaliśmy się egzotycznymi roślinami niemal z całego świata. Rosną tu ogromne palmy, miłorzęby, paprocie drzewiaste, wielkie eukaliptusy i bambusy, fikusy drzewiaste i wiele innych. Część parku poświęcono gatunkom endemicznym Azorów, oraz kwiatom m.in. hortensjom czy kwitnącym roślinom wodnym, a wszystko to w gustownie zaprojektowanych nasadzeniach.

Kontekst edukacyjny: Integracja zespołu. Spacer edukacyjny jako narzędzie integracji. Doskonalenie komunikacji w języku angielskim. Poznawanie dziedzictwa naturalnego Europy. Wykorzystanie mapy cyfrowej terenu (ICT)

DRUGI DZIEŃ  14/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Eko-edukacja w klasie inkluzyjnej – ekologiczny zrównoważony rozwój.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • azorskie jezioro Lagoa do Fogo oraz szlak trekkingowy, wodospad– Salto do Cabrito
  • plantacja herbaty i fabryka herbaty Gorreana
  • punkt widokowy Miradouro de Sta. Iria

W drugim dniu podziwialiśmy spowite mgłą Lagoa do Fogo leżące na wysokości 580 m n.p.m. co czyni go najwyżej położonym oraz największym zbiornikiem wodnym na wyspie, który zasilany jest tylko wodą opadową. Leży w kalderze wulkanu Água de Pau.

W XIX-wiecznej fabryce herbaty Cha Gorreana poznaliśmy historię przybycia tej rośliny na Azory, metody uprawy ekologicznej herbaty czarnej i zielonej,  maszyny używane do jej produkcji, kosztowaliśmy napoju i oglądaliśmy plantacje krzewów herbacianych.

Z punktu widokowego Miradouro de Santa Iria podziwialiśmy skaliste klify i zieleń pól uprawnych północnego wybrzeża wyspy.

Kontekst edukacyjny: Produkcja ekologicznej żywności. Wartości odżywcze zielonej i czarnej herbaty. Zasady zdrowego odżywiania. Warsztaty z zielarzem, producentem herbaty ekologicznej. Doskonalenie komunikacji w języku angielskim. Wybrane zwroty i wyrażenia w j. portugalskim.

TRZECI DZIEŃ   15/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

  1. Inkluzyjna klasa
  2. Edukacja włączająca i szkoła: przegląd różnic, które mogą występować w klasie.
  3. Sposoby na integrację uczniów z przyrodą.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • wycieczka pontonem w towarzystwie oceanografa na oglądanie wielorybów i delfinów w ich naturalnym środowisku.
  • Caldeira velha. To park stanowiący fragment rezerwatu biosfery, uznany za pomnik przyrody.

Podczas rejsu z oceanologiem po Atlantyku oglądaliśmy duże ssaki morskie i awifaunę m.in. burzyki i mewy poznając ich naturalne środowisko życia i zagrożenia związane z postępującym zanieczyszczeniem środowiska.

W rezerwacie Caldeira Velha z naturalnymi siarkowymi basenami, wśród bujnej egzotycznej roślinności doświadczyliśmy na własnej skórze ciepła geotermalnego. Woda w basenach miała temperaturę ok. 40 stopni.

Kontekst edukacyjny: Spotkanie z oceanologiem. Poznanie życia delfinów i wielorybów w naturalnym środowisku oceanu. Talasoterapia – nauka relaksacji nad brzegiem oceanu. Hydroterapia – usuwanie napięć i stresu w gorących kąpieliskach siarkowych.

CZWARTY DZIEŃ  16/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

ICT jako pozytywny zasób: jak wdrażać narzędzia ICT w celu podniesienia świadomości na temat różnorodności i budowania bardziej integracyjnego środowiska uczenia się – tworzenie filmów wideo, cyfrowa obróbka zdjęć, platformy edukacyjne.

Fototerapia – w poszukiwaniu piękna z aparatem fotograficznym lub smartfonem.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • wycieczka do Sete Cidades – wulkanicznego jeziora o dwóch kolorach, owianego romantyczną legendą o królewnie i pasterzu
  • Ponta da Ferraria. To lawowa fajã – charakterystyczna dla Azorów struktura geologiczna, gdzie w wyniku erupcji utworzył się płaski fragment lądu na wysokim wybrzeżu.

Jadąc do wulkanu Sete Cidades po drodze obserwowaliśmy wulkaniczny krajobraz wyspy. Na licznych stożkach wulkanicznych porośniętych bujną zielenią są dziś pola uprawne i łąki z pasącymi się krowami. Rolnictwo to główne źródło utrzymania Azorczyków.

Z punktu widokowego podziwialiśmy jeziora kraterowe wulkanu Sete Cidades : niebieskie Lagoa Azul , zielone Lagoa Verde i nieco mniejsze Lagoa de Santiago.  Swoje kolory zawdzięczają głębokości oraz żyjącym w nich glonom.

Zobaczyliśmy i dowiedzieliśmy się co to takiego fajãs. Są to charakterystyczne formy geologiczne dla Azorów i Madery, a także Wysp Kanaryjskich. Powstają one m.in. na skutek spływania lawy do oceanu. Wulkaniczny materiał skalny na skutek erozji spada ze zboczy lub klifów do morza tworząc wzdłuż wybrzeża płaskie skaliste powierzchnie stosunkowo odporne na  pływy i prądy morskie.

W malowniczych zatoczkach, wśród wulkanicznych skał znajdują się gorące źródła w oceanie. Woda jest tutaj z jednej strony stale podgrzewana ciepłem geotermalnym, a z drugiej miesza się z zimną z oceanu. Niektórzy z nas to sprawdzili.

Kontekst edukacyjny: nauka podstaw fototerapii. Wykorzystanie naturalnych przestrzeni wyspy do warsztatów fotograficznych. Obróbka cyfrowa zdjęć I Pic Stitch Collage Editor, LaLaLab photo printin oraz i filmów w programach iMoovie. Tworzenie historii ze zdjęć (story telling). Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych w j. angielskim. Poznawanie zjawisk geologicznych charakterystycznych dla Azorów.

PIĄTY DZIEŃ 17/08/2022

8.00 – 13.00. Zajęcia stacjonarne

Wykorzystanie kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego w edukacji włączającej. Różnice między uczeniem się formalnym, pozaformalnym i nieformalnym. Uznawanie uczenia się pozaformalnego i nieformalnego.

Jak szanować i wykorzystywać potrzeby i umiejętności wszystkich uczniów. 10 najlepszych nieformalnych metod uczenia się, które wzmacniają aktywny udział uczniów.

Koncepcja równości na lekcji. możliwość uczenia się i odnoszenia sukcesów w szkole i życiu, niezależnie od ich szczególnej kondycji emocjonalnej, fizycznej i społecznej.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • północny wschód wyspy, do Nordeste.
  • Nauka outdoor w lasach wawrzynowych. 2-godzinny spacer z lokalnym przewodnikiem po jedynym na świecie obszarze występowania gila azorskiego.
  • Zajęcia w parku naturalnym Ribeira dos Caldeirões. Wodospady, endemiczne gatunki roślin i urocze ścieżki wśród zieleni – można się poczuć jak w rajskim ogrodzie.

Po szkoleniu udaliśmy się na północny wschód wyspy do Nordeste. W czasie drogi podziwialiśmy malownicze wybrzeża i bogactwo tutejszej flory.

Naszym głównym celem wizyty w tym miejscu był rezerwat leśny Forest Park of Cinzeiro oraz centrum edukacyjne poświęcone ptasiemu endemitowi – gilowi azorskiemu  (Pyrrhula murina).

Po centrum i rezerwacie oprowadził nas lokalny przewodnik. Wspólnie wędrowaliśmy przez las wawrzynowy, który stanowi naturalne środowisko życia zagrożonego wyginięciem ptaka, bliskiego krewnego znanego nam gila zwyczajnego (Pyrrhula pyrrhula). Nazywaliśmy gatunki roślin typowe dla lasów laurowych, które niegdyś masowo porastały archipelag Azorów. Na potrzeby rolnictwa i osadnictwa zostały niemal całkowicie wytrzebione, co spowodowało drastyczny spadek populacji gila azorskiego. Poznaliśmy cechy gatunkowe tego ptaka, biotop oraz zastosowane formy ochrony i próby przywrócenia istnienia jego naturalnego środowiska w krajobrazie Azorów.

Przy okazji dowiedzieliśmy się również wiele o roślinach inwazyjnych występujących na wyspie, przywleczonych tu najprawdopodobniej przez turystów. Jedną z nich jest wianecznik Gardnera (Hedychium gardnerianum), który w zastraszającym tempie opanowuje wyspę zabierając przestrzeń do życia rodzimym gatunkom.

Wracając z lasu mijaliśmy po drodze stada krów pasących się na śródleśnych łąkach, oraz wszechobecne tu na wyspie niebieskie hortensje – symbol Azorów, przy których nie sposób było się nie zatrzymać i nie utrwalić ich piękna.

Ukoronowaniem dnia była wizyta w parku naturalnym Ribeira dos Caldeirões pełnym kwitnących hortensji i pięknych wodospadów zatopionych w gąszczu zieleni. Mieliśmy tu okazję sprawdzić znajomość poznanych na Azorach gatunków egzotycznej roślinności.

Kontekst edukacyjny: Chromaterapia i sylwoterapia. Poznanie znaczenia dla zdrowia psychicznego naturalnych kolorów i „kąpieli leśnych”. Uspokajający wpływ zieleni. Poszukiwanie koloru w naturze. Spotkanie z przyrodnikiem – pracownikiem instytutu przyrodniczego IP Azores Natura. Zapoznanie się z budową lasu wawrzynowego i roślinnością endemiczną Azorów. Tropienie siedlisk unikatowego gatunku ptaka żyjącego w lasach wawrzynowych – gila azorskiego. Doskonalenie komunikacji w j. angielskim.

SZÓSTY DZIEŃ 18/08/2022

8.00– 13.00. Zajęcia stacjonarne

Zrównoważona bioróżnorodność w przyrodzie.

Pojęcie „różnorodności” i wartości potrzebne do zrozumienia i radzenia sobie z tą różnorodnością.

Różnorodność i wielokulturowość w społeczeństwie. 

Zrozumienie i zarządzanie wielokulturową klasą. Jak podejść do uczniów z ideami dyskryminacji i mniejszości, podnosząc ich świadomość międzykulturową.

13.00 – 18.00 Zajęcia mobilne

  • Praktyczne warsztaty metod pozaformalnych zewnętrznych i wewnętrznych, obejmujące różne tematy i rozwijające kilka kompetencji: energetyzowanie i budowanie zespołu, relaksacja, narzędzia edukacji ekologicznej.
  • Hortiterapia – w ogrodach Miradouro Da Ponta Dosossego
  • Opracowanie programu edukacyjnego realizowanego w ramach zajęć formalnych lub nieformalnych z grupą integracyjną. Praca w grupach.

Bogactwo i różnorodność roślin kwitnących na Azorach, nie licząc hortensji i wianecznika, jest przeogromna. Mieliśmy możliwość sprawdzić swoją wiedzę z ich znajomości, ale też poznaliśmy wiele  nowych, typowych tylko dla tutejszego klimatu.

Kontekst edukacyjny: Wykorzystanie naturalnych przestrzeni do nauki i relaksacji. Hortiterapia – w ogrodach Miradouro Da Ponta Dosossego. Rozpoznawanie gatunków roślin ozdobnych hodowanych w ogrodach i dziko rosnących. Współpraca i komunikacja w zespole międzynarodowym.

Szkoła przyszłości: dowiedz się, jak promować projekty międzynarodowe i włączać klasę do europejskich działań edukacyjnych;

Nawiązywanie międzynarodowych relacji – wspólne pomysły projektowe. E-Twinning, partnerstwo szkół.

Ocena kursu, certyfikaty..

Naszą przyrodniczą przygodę na São Miguel w ostatnim dniu pobytu w cudowny sposób uzupełniła i podsumowała  portugalska muzyka na rynku w Ponte Delgada. Rzewnie brzmiące fado pozostawiło na zawsze część Azorów w naszych sercach.

Kontekst edukacyjny: pomysły na rozpowszechnianie i wdrażanie nowych strategii edukacji włączającej z uwzględnieniem szeroko pojętej edukacji ekologicznej.

ERASMUS PLUS

AZORY okiem kamery